UTRECHT - Het beeld bestaat al jarenlang. Een eenzame Evert ten Napel die in z'n eentje nieuwjaar moet vieren ergens in de Duitse sneeuw bij Garmisch-Partenkirchen. Want al twintig jaar is Evert ten Napel dé man in Nederland op het gebied van skispringen.

Elk jaar zit hij op 1 januari in een hokje om de nieuwjaarswedstrijd in Garmisch-Partenkirchen van commentaar te voorzien. Bijna elk jaar dan, want dit jaar is hij er niet bij. ,,Ik wil ook wel eens lekker met mijn familie en vrienden thuis nieuwjaar vieren.”

Dit jaar vertrekt atletiek- en wintersportverslaggever Leon Haan naar Duitsland. Hij nam het eerder in 2002 al een keer over van Ten Napel. Maar de 60-jarige journalist komt nog terug. ,,Waarschijnlijk ben ik er volgend jaar wel weer bij hoor, dan zijn er ook olympische spelen. Maar ja ik ben al zestig, dus het wordt nu wel eens tijd dat iemand het anders gaat overnemen.”

Eenzaam

Maar voor de Studio Sport verslaggever is het geen verbanning. Begin jaren tachtig nam hij het over van Herman Kuiphof. ,,Ik kwam binnen als opvolger van Kuiphof en kreeg ook het skispringen in mijn portefeuille, omdat ik dat leuk vond. Ik ben een wintersportliefhebber.” Jarenlang combineerde hij dan ook het nuttige met het aangename. ,,Vroeger nam ik de hele familie mee, dan gingen we twee weken op vakantie in de buurt van Garmisch en deed ik het schansspringen erbij.”

Natuurlijk zat hij jarenlang in zijn eentje. Maar de laatste jaren bracht hij zijn dochter Carrie - sportverslaggever bij RTV Oost - wel eens mee naar de Duitse sneeuw. ,,Het is niet de enige keer in het jaar dat ik alleen in een hotel in het buitenland moet vertoeven, bij voetbalwedstrijden van de Champions League tussen buitenlandse club zit ik meestal ook ergens eenzaam en alleen. Niet de leukste kant van het werk.”

Maar het plaatje is hem altijd blijven trekken naar Zuid-Duitsland. ,,Er is een enorme sfeer daar. Het winterplaatje is zo mooi. Net als de heroïek. Het is een beetje vergelijkbaar met de elfstedentocht. Er zijn altijd mooie verhalen. Zoals Jens Weissflog die eerst voor de DDR won en later voor het grote Duitsland. En de Tsjech Primoz Peterka, die eerst in de goot lag en later het verste sprong, geweldig. Daarbij lijkt het een hele gevaarlijke sport, dat terwijl er bijna nooit grote ongelukken gebeuren, en dat heeft wel wat.” Overigens zou hij het zelf nooit wagen. ,,Nee. Ik kijk altijd wel eens van boven de schans naar beneden. Wat een imposant gezicht.”

Traditie

Langzamerhand werd het een grote traditie. Het nieuwjaarsconcert met Joop van Zijl vanuit Wenen en daarna twee uurtjes skispringen met Evert ten Napel. De kijkcijfers zijn er ook naar. Omdat er niet echt heel veel op de televisie is. ,,Het zit samen in een pakket”, zegt de journalist. Hij probeert het dan ook simpel te houden. ,,Ik ga niet overal heel diep over in.”

Zijn voorbereiding begint in december. Dan gaat hij de Duitse televisie volgen en leest hij zich in in buitenlandse media. Websites houden hem ook redelijk op de hoogte. ,,Meestal ga ik een dag vantevoren weg, zodat ik op 31 december de training en de kwalificatie kan zien en een beetje kan rond kijken.”

Ten Napel vindt het nog steeds een bijzonder wereldje. ,,Het zijn een stel zigeuners die in de winter, en tegenwoordig ook in de zomer op de borstelbanen, de wereld over reizen. Het is een sport voor waaghalzen met bijzondere mensen.”

Er is ook zeker wat veranderd. ,,Vroeger kregen ze gewoon een beker als ze gewonnen hadden. Nu gaat er heel veel geld in om, er zijn grote sponsoren en het komt in Japan, de Alpenlanden en in Finland live op de televisie.”

Alleen in Nederland dus maar een keer per jaar. Skispringen is nooit een nationale sport geworden. Ook niet toen Gerrit-Jan Konijnenberg eind jaren tachtig zijn intrede deed in de waaghalzensport. De Nederlanders was vooral voorspringer - degene die de sporen moet leggen voor de kampioenen - maar mocht ook aan Garmisch meedoen. Alleen omdat ieder land een deelnemer mocht afvaardigen. Konijnenberg was niet meer dan een Hollandse Eddie The Eagle. ,,Hij had een aardige babbel en kwam als eerste Nederlander in het circuit.”

Achterstand

Meer onder de indruk is Ten Napel van Jeroen Nikkel en Boy van Baarle. Nikkel was de enige Nederlander die ooit door de kwalificatie van de nieuwjaarswedstrijd kwam en prompt bij Ten Napel mocht aanschuiven om te helpen met het verslag. ,,Maar we hebben een natuurlijke achterstand, die nooit meer in te halen valt. Het is een avontuur voor die jongens, en leuk dat ze zoiets proberen. Ik heb altijd geprobeerd contact met ze te zoeken. Dat ze mij wat kunnen leren van het technische aspect, de landing of de pakken. Vaak kan ik dat alleen vragen aan collega's en die zitten niet vaak te wachten op een Nederlandse journalist.”

Volgens Ten Napel is er wel een kans dat er een Nederlander bij de eerste twintig van de wereld kan eindigen. ,,Ze moeten veel tijd investeren in het springen. Zo woont Van Baarle in Bad Mittendorf, zodat hij dichtbij een schans zit.”

Er is dus ook nooit een skispringer naar de Olympische spelen geweest. ,,Bijna was het team in 2002 naar Salt Lake gegaan, maar in de laatste wedstrijd was team met Christoph Kreuzer, Ingmar Mayr, Nikkel en Niels de Groot, net niet goed genoeg. Voor de individuele wedstrijd zijn de kwalificatie eisen gewoon te zwaar, ik denk dat de enige mogelijkheid om Nederlandse springers Olympische te laten vliegen met het team is. Dat Oranje tintje maakt het wel weer leuk, het zou minder zijn als de sport in Nederland helemaal niet zou leven.”

Nu mag waarschijnlijk Leon Haan het stokje overnemen als Ten Napel met pensioen gaat. Of zijn naam altijd met 1 januari en Garmisch verbonden blijft? ,,Toen ik het ging doen dacht ik er niet bij na. Maar als Leon het lang doet, zijn ze mij misschien al weer lang vergeten. Daar kan ik wel mee leven.”

Bron: Door Kees van Dalsem, 21 dec 2004